ĐỀ TÀI MỘT SỐ GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ QUẢN LÝ VÀ THEO DÕI SỨC KHỎE HỌC SINH THÔNG QUA CHUYỂN ĐỔI SỐ TRONG CÔNG TÁC Y TẾ TRƯỜNG HỌC TẠI TRƯỜNG THCS

đề tài sáng kiến ngành giáo dục

NỘI DUNG ĐỀ TÀI

MỘT SỐ GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ QUẢN LÝ VÀ THEO DÕI SỨC KHỎE HỌC SINH THÔNG QUA CHUYỂN ĐỔI SỐ TRONG CÔNG TÁC Y TẾ TRƯỜNG HỌC TẠI TRƯỜNG THCS ……..

1. PHẦN MỞ ĐẦU

1.1. Lý do chọn đề tài

Y tế trường học có vai trò quan trọng trong việc chăm sóc, bảo vệ và nâng cao sức khỏe cho học sinh. Ngoài nhiệm vụ sơ cấp cứu ban đầu, phòng chống dịch bệnh, tuyên truyền giáo dục sức khỏe, nhân viên y tế trường học còn thực hiện công tác quản lý hồ sơ sức khỏe học sinh theo quy định của ngành Giáo dục và ngành Y tế.

Trường THCS ….. hiện có … học sinh với …. lớp học. Hằng năm, nhà trường tổ chức khám sức khỏe định kỳ, theo dõi chiều cao, cân nặng, thị lực và các vấn đề sức khỏe liên quan đến học sinh. Qua thực tế công tác, tôi nhận thấy việc quản lý hồ sơ sức khỏe chủ yếu vẫn được thực hiện bằng sổ sách giấy kết hợp bảng tính Excel nên còn nhiều bất cập.

Khi cần thống kê số lượng học sinh cận thị, học sinh có bệnh nền hoặc lập báo cáo đột xuất, việc tìm kiếm và tổng hợp số liệu mất khá nhiều thời gian. Một số thông tin sức khỏe của học sinh chưa được cập nhật thường xuyên giữa nhà trường và phụ huynh. Việc theo dõi diễn biến sức khỏe của học sinh qua từng năm học còn gặp khó khăn do dữ liệu phân tán ở nhiều loại hồ sơ khác nhau.

Trong năm học 2024 – 2025, trường có khoảng … học sinh bị cận thị, …. học sinh thừa cân, béo phì và … học sinh có bệnh nền cần theo dõi. Đây là những đối tượng cần được quản lý thường xuyên để có biện pháp phối hợp chăm sóc phù hợp.

Từ thực tiễn công tác, tôi nhận thấy việc ứng dụng chuyển đổi số trong quản lý hồ sơ sức khỏe học sinh là giải pháp cần thiết nhằm giảm áp lực công việc cho nhân viên y tế, nâng cao hiệu quả quản lý và hỗ trợ tốt hơn cho công tác chăm sóc sức khỏe học sinh.

Vì vậy, tôi chọn đề tài:

“Một số giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý và theo dõi sức khỏe học sinh thông qua chuyển đổi số trong công tác y tế trường học tại Trường THCS …….”.

1.2. Điểm mới của đề tài

Điểm mới của đề tài là chuyển từ phương thức quản lý hồ sơ sức khỏe chủ yếu bằng giấy sang quản lý dữ liệu sức khỏe theo hướng số hóa.

Đề tài không sử dụng các phần mềm phức tạp hoặc phát sinh kinh phí lớn mà tận dụng các công cụ miễn phí, dễ sử dụng như Google Sheets, Google Forms, mã QR và hệ thống lưu trữ trực tuyến để xây dựng cơ sở dữ liệu sức khỏe học sinh.

Thông qua đó, việc cập nhật, tra cứu, thống kê và theo dõi sức khỏe học sinh được thực hiện nhanh chóng, chính xác và thuận tiện hơn.

2. PHẦN NỘI DUNG

2.1. Thực trạng của nội dung cần nghiên cứu

Trường THCS ….. là trường thuộc khu vực nông thôn với … học sinh và … lớp học.

Những năm qua, công tác y tế trường học luôn được Ban Giám hiệu quan tâm. Hồ sơ sức khỏe học sinh được lưu trữ đầy đủ theo quy định.

Tuy nhiên, trong quá trình thực hiện vẫn còn một số khó khăn.

- Tình huống thực tế thứ nhất

Sau đợt khám sức khỏe đầu năm học 2024 – 2025, nhà trường cần thống kê nhanh số học sinh cận thị để xây dựng kế hoạch tuyên truyền bảo vệ mắt học đường.

Do dữ liệu được lưu trong nhiều biểu mẫu khác nhau nên việc rà soát phải thực hiện thủ công. Bộ phận y tế mất gần ba ngày mới hoàn thành việc tổng hợp số liệu.

- Tình huống thực tế thứ hai

Một học sinh lớp 7 có tiền sử hen phế quản xuất hiện biểu hiện khó thở trong giờ học thể dục.

Thông tin bệnh nền của học sinh có lưu trong hồ sơ y tế nhưng giáo viên phụ trách không nắm được. Sau sự việc này, nhà trường nhận thấy cần có hình thức chia sẻ thông tin sức khỏe cần thiết đến giáo viên chủ nhiệm và giáo viên bộ môn.

Ngoài ra:

Hồ sơ sức khỏe học sinh chủ yếu lưu bằng giấy.

Việc cập nhật thông tin còn mất nhiều thời gian.

Dữ liệu giữa các năm học chưa liên thông.

Phụ huynh khó tiếp cận thông tin sức khỏe của con em.

Việc lập báo cáo định kỳ còn thực hiện thủ công.

Qua thống kê đầu năm học 2025 – 2026:

Nội dung	Số lượng
Tổng số học sinh	500
Học sinh cận thị	120
Học sinh thừa cân, béo phì	20
Học sinh có bệnh nền	30

Từ thực trạng trên, việc áp dụng các giải pháp chuyển đổi số trong công tác y tế trường học là cần thiết.

2.2. Các giải pháp thực hiện

2.2.1. Giải pháp thứ nhất: Xây dựng hồ sơ sức khỏe điện tử thống nhất cho toàn bộ học sinh

Trước đây, công tác quản lý hồ sơ sức khỏe học sinh tại trường chủ yếu được thực hiện bằng sổ theo dõi và các tệp Excel lưu rời rạc theo từng năm học. Khi cần tra cứu thông tin về một học sinh cụ thể, đặc biệt là các trường hợp có bệnh nền hoặc đang được theo dõi sức khỏe đặc biệt, việc tìm kiếm mất khá nhiều thời gian. Một số thông tin sau nhiều năm học bị thất lạc hoặc chưa được cập nhật đầy đủ do thay đổi giáo viên chủ nhiệm hoặc thay đổi người phụ trách công tác y tế trường học. Từ thực tế đó, tôi tiến hành xây dựng hồ sơ sức khỏe điện tử thống nhất cho toàn trường. Mỗi học sinh được tạo một hồ sơ riêng gồm các thông tin cơ bản về nhân thân, kết quả khám sức khỏe định kỳ, chỉ số chiều cao, cân nặng, thị lực, tiền sử bệnh, thông tin bảo hiểm y tế và số điện thoại liên hệ của phụ huynh.

Để bảo đảm dữ liệu có tính kế thừa, tôi sắp xếp hồ sơ theo mã lớp và năm học, đồng thời thiết lập chế độ cập nhật định kỳ sau mỗi đợt khám sức khỏe. Nhờ đó, khi cần tra cứu thông tin của một học sinh, chỉ mất vài giây để tìm kiếm thay vì phải lật giở nhiều loại sổ sách như trước đây. Qua quá trình thực hiện, tôi nhận thấy việc số hóa hồ sơ không chỉ giúp giảm áp lực lưu trữ giấy tờ mà còn tạo nền tảng cho việc quản lý sức khỏe học sinh một cách khoa học, liên tục và lâu dài.

2.2.2. Giải pháp thứ hai: Thiết lập hệ thống theo dõi riêng đối với học sinh có nguy cơ về sức khỏe

Trong công tác y tế trường học, không phải học sinh nào cũng cần được theo dõi với mức độ giống nhau. Thực tế tại trường cho thấy một số em có bệnh lý nền, một số em bị cận thị tiến triển nhanh, trong khi nhiều em khác có dấu hiệu thừa cân hoặc béo phì. Nếu quản lý chung trong một danh sách tổng hợp sẽ rất khó theo dõi diễn biến sức khỏe của từng nhóm đối tượng. Từ nhận thức đó, tôi tiến hành phân loại học sinh theo từng nhóm sức khỏe để quản lý chuyên sâu hơn.

Đối với nhóm học sinh cận thị, tôi theo dõi kết quả đo thị lực định kỳ, ghi nhận mức độ thay đổi qua từng năm học để kịp thời thông báo cho phụ huynh. Đối với nhóm học sinh thừa cân hoặc béo phì, tôi phối hợp với giáo viên chủ nhiệm và giáo viên thể dục tuyên truyền về chế độ ăn uống hợp lý, tăng cường vận động thể chất. Riêng đối với những học sinh có bệnh nền như hen phế quản, tim bẩm sinh hoặc tiền sử dị ứng thuốc, thông tin được cập nhật rõ trong hồ sơ để giáo viên chủ nhiệm và nhà trường chủ động xử lý khi có tình huống phát sinh.

Có trường hợp một học sinh lớp 7 thường xuyên xuất hiện biểu hiện khó thở khi tham gia hoạt động thể dục ngoài trời. Nhờ hồ sơ theo dõi sức khỏe đã cập nhật tiền sử hen phế quản từ đầu năm học nên giáo viên kịp thời đưa em đến phòng y tế, đồng thời liên hệ gia đình để phối hợp xử lý. Nếu thông tin này không được cập nhật đầy đủ, việc xử lý ban đầu có thể gặp nhiều lúng túng. Qua thời gian thực hiện, việc phân nhóm theo dõi giúp công tác chăm sóc sức khỏe học sinh đi vào chiều sâu, hạn chế tình trạng bỏ sót những trường hợp cần được quan tâm đặc biệt.

.2.3. Giải pháp thứ ba: Ứng dụng biểu mẫu trực tuyến trong thu thập và cập nhật thông tin sức khỏe

Một trong những khó khăn lớn của công tác y tế trường học là việc thu thập thông tin ban đầu từ phụ huynh. Trước đây, nhà trường phát phiếu giấy để phụ huynh kê khai tình trạng sức khỏe của con em mình. Tuy nhiên, nhiều phiếu nộp chậm, chữ viết khó đọc hoặc thông tin chưa đầy đủ, dẫn đến mất nhiều thời gian cho việc tổng hợp. Để khắc phục tình trạng này, tôi tham mưu với Ban Giám hiệu triển khai hình thức khai báo thông tin sức khỏe đầu năm học thông qua biểu mẫu trực tuyến.

Phụ huynh chỉ cần sử dụng điện thoại thông minh để hoàn thành biểu mẫu trong vài phút. Toàn bộ dữ liệu sau khi gửi sẽ được tổng hợp tự động, giúp giảm đáng kể thời gian nhập liệu thủ công. Điều thuận lợi nhất của giải pháp này là khi có sự thay đổi về tình trạng sức khỏe của học sinh, phụ huynh có thể cập nhật bổ sung ngay mà không cần chờ đến cuối năm học. Nhờ đó, thông tin trong hồ sơ sức khỏe luôn bảo đảm tính kịp thời và chính xác.

2.2.4. Giải pháp thứ tư: Tăng cường phối hợp giữa nhân viên y tế và giáo viên chủ nhiệm trong quản lý sức khỏe học sinh

Qua thực tế công tác, tôi nhận thấy giáo viên chủ nhiệm là người tiếp xúc với học sinh nhiều nhất trong ngày. Những biểu hiện bất thường về sức khỏe thường được giáo viên phát hiện trước nhân viên y tế. Tuy nhiên, nếu giữa hai bộ phận thiếu sự trao đổi thông tin thì hiệu quả theo dõi sức khỏe học sinh sẽ bị hạn chế. Vì vậy, tôi chủ động xây dựng cơ chế phối hợp thường xuyên với giáo viên chủ nhiệm. Sau mỗi đợt khám sức khỏe định kỳ, tôi gửi danh sách những học sinh cần lưu ý cho giáo viên phụ trách lớp. Đồng thời, khi học sinh đến phòng y tế nhiều lần trong thời gian ngắn hoặc có biểu hiện bất thường, thông tin cũng được phản hồi lại cho giáo viên để cùng theo dõi. Thông qua quá trình phối hợp, nhiều trường hợp học sinh giảm thị lực, suy dinh dưỡng hoặc có dấu hiệu căng thẳng tâm lý đã được phát hiện sớm hơn so với trước đây. Đây là yếu tố rất quan trọng góp phần nâng cao hiệu quả công tác chăm sóc sức khỏe học đường.

2.2.5. Giải pháp thứ năm: Sử dụng dữ liệu số để theo dõi xu hướng sức khỏe học sinh toàn trường

Nếu chỉ dừng lại ở việc lưu trữ thông tin thì dữ liệu sức khỏe chưa phát huy hết giá trị. Điều quan trọng hơn là phải khai thác dữ liệu để phục vụ công tác quản lý và phòng ngừa các vấn đề sức khỏe học đường.

Sau khi xây dựng được cơ sở dữ liệu tương đối đầy đủ, tôi tiến hành thống kê và so sánh các chỉ số sức khỏe theo từng năm học. Thông qua các biểu đồ tổng hợp, nhà trường có thể nhận biết xu hướng gia tăng hoặc giảm của từng nhóm bệnh học đường.

Ví dụ, qua số liệu thống kê năm học 2025 – 2026, tỷ lệ học sinh cận thị chiếm khoảng 24% tổng số học sinh toàn trường, tập trung nhiều ở khối lớp 8 và lớp 9. Từ kết quả này, nhà trường tăng cường tuyên truyền về tư thế ngồi học, thời gian sử dụng thiết bị điện tử và bảo vệ mắt cho học sinh.

Tương tự, số liệu về thừa cân, béo phì và suy dinh dưỡng cũng giúp nhà trường chủ động xây dựng các chuyên đề giáo dục sức khỏe phù hợp với tình hình thực tế.

2.2.6. Giải pháp thứ sáu: Khai thác dữ liệu điện tử phục vụ công tác báo cáo và tham mưu

Đây là giải pháp tuy không nổi bật bằng các giải pháp khác nhưng mang lại hiệu quả rất rõ trong công việc hằng ngày. Trước đây, mỗi khi lập báo cáo y tế trường học gửi về cấp trên, tôi phải tổng hợp số liệu từ nhiều nguồn khác nhau, đối chiếu nhiều lần để tránh sai sót. Có những thời điểm cao điểm đầu năm học hoặc cuối học kỳ, việc hoàn thành một báo cáo chuyên đề có thể mất từ hai đến ba ngày. Sau khi toàn bộ dữ liệu được số hóa, hầu hết các chỉ tiêu đều có thể tổng hợp nhanh chóng thông qua các bảng thống kê đã thiết lập sẵn. Thời gian hoàn thành báo cáo giảm đáng kể, đồng thời hạn chế được sai lệch số liệu giữa các lần báo cáo. Quan trọng hơn, các số liệu sức khỏe học sinh được cập nhật liên tục đã trở thành cơ sở giúp tôi tham mưu cho Ban Giám hiệu trong việc xây dựng kế hoạch chăm sóc sức khỏe học đường, tổ chức các hoạt động truyền thông và đề xuất những giải pháp phù hợp với tình hình thực tế của nhà trường.

2.3. Phạm vi áp dụng của đề tài

Đề tài được triển khai thực hiện tại Trường THCS …. từ năm học 2025 – 2026 trong công tác quản lý hồ sơ sức khỏe học sinh và theo dõi các hoạt động y tế trường học. Đối tượng áp dụng trực tiếp là toàn thể học sinh của nhà trường với tổng số … học sinh thuộc … lớp học.

Các giải pháp của đề tài được thực hiện bởi nhân viên y tế trường học, đồng thời có sự phối hợp của Ban Giám hiệu, giáo viên chủ nhiệm, giáo viên bộ môn, phụ huynh học sinh và các bộ phận có liên quan. Quá trình thực hiện không làm phát sinh thêm kinh phí lớn, chủ yếu tận dụng các thiết bị sẵn có của nhà trường như máy tính, mạng internet và các ứng dụng văn phòng thông dụng nên thuận lợi trong việc triển khai.

Qua thực tế áp dụng, các giải pháp đã góp phần nâng cao hiệu quả quản lý hồ sơ sức khỏe học sinh, giảm thời gian tổng hợp số liệu, tăng khả năng phối hợp giữa nhân viên y tế với giáo viên chủ nhiệm và phụ huynh học sinh trong công tác chăm sóc sức khỏe học đường.

Đề tài có thể áp dụng đối với các trường trung học cơ sở, trường tiểu học, trường liên cấp và các cơ sở giáo dục có tổ chức y tế trường học. Đặc biệt, đề tài phù hợp với những đơn vị chưa được trang bị phần mềm quản lý sức khỏe chuyên dụng hoặc còn thực hiện quản lý hồ sơ bằng sổ sách giấy và bảng tính đơn lẻ.

Tùy theo điều kiện thực tế, quy mô học sinh và mức độ ứng dụng công nghệ thông tin của từng đơn vị, các giải pháp trong đề tài có thể được điều chỉnh linh hoạt để phù hợp với yêu cầu quản lý. Với tính khả thi cao, dễ thực hiện và chi phí thấp, đề tài có khả năng nhân rộng trong các cơ sở giáo dục trên địa bàn huyện, tỉnh cũng như các đơn vị có điều kiện tương đồng.

3. PHẦN KẾT LUẬN

3.1. Ý nghĩa của đề tài

Việc ứng dụng chuyển đổi số trong công tác y tế trường học đã góp phần nâng cao hiệu quả quản lý và theo dõi sức khỏe học sinh.

Các giải pháp của đề tài không đòi hỏi kinh phí lớn nhưng mang lại hiệu quả thiết thực trong quản lý hồ sơ sức khỏe, hỗ trợ công tác chăm sóc học sinh và nâng cao chất lượng hoạt động y tế trường học.

Đề tài góp phần thực hiện chủ trương chuyển đổi số của ngành Giáo dục, đồng thời tạo nền tảng để xây dựng môi trường học đường an toàn, thân thiện và khỏe mạnh.

3.2. Kiến nghị, đề xuất

Tiếp tục quan tâm đầu tư trang thiết bị phục vụ công tác y tế trường học.

Tổ chức tập huấn kỹ năng chuyển đổi số cho nhân viên y tế trường học.

Từng bước xây dựng hệ thống hồ sơ sức khỏe điện tử thống nhất trong các cơ sở giáo dục.

Tăng cường phối hợp giữa nhà trường, phụ huynh và cơ sở y tế địa phương trong công tác chăm sóc sức khỏe học sinh.

Xin hết ý kiến!